Parlament Ghany wezwany do uchwalenia ustawy przeciwko oskarżeniom o czary. Celem – ochrona kobiet przed stygmatyzacją i przemocą

Ofiary oskarżeń o czary w Ghanie ponownie zaapelowały do Parlamentu o uchwalenie prawa, które jednoznacznie zakazywałoby oskarżania kogokolwiek o czary i przewidywałoby konsekwencje karne dla osób rozpowszechniających takie oskarżenia.

Głównym celem inicjatywy jest ochrona kobiet przed stygmatyzacją, przemocą i społecznym wykluczeniem, a także zakończenie praktyki przymusowego kierowania ich do tzw. „obozów czarownic”.

W oświadczeniu przekazanym w sobotę, 27 września, dla The Ghanaian Times w Akrze, ocalałe kobiety przypomniały, że wiele z nich nadal żyje w upokarzających warunkach, odizolowane od społeczeństwa. W obozach w Gambaga, Kukuo i Gnani, które od dziesięcioleci funkcjonują na północy kraju, ofiary oskarżeń mają ograniczony lub wręcz całkowity brak dostępu do opieki zdrowotnej, edukacji i możliwości zarobku. Zdaniem kobiet, interwencja prawna stanowi jedyny realny sposób na przywrócenie im godności i zagwarantowanie przyszłości wolnej od przemocy i marginalizacji.

Apel ten został wystosowany po trzydniowej wizycie roboczej Stałej Komisji Praw Człowieka Parlamentu w obozach, która odbyła się w dniach 17–19 września 2025 roku. Delegacja parlamentarzystów miała możliwość bezpośredniego wysłuchania relacji ofiar i zapoznania się z dramatyczną codziennością kobiet żyjących w izolacji. Wizyta była możliwa dzięki wsparciu organizacji pozarządowych, w tym Songtaba Foundation, ActionAid Ghana, Amnesty International Ghana, Oxfam Ghana i The Sanneh Institute. Jak podkreślono, była to już druga tego typu inicjatywa – pierwszą zorganizowano rok wcześniej.

Oskarżenia o czary pozostają jednym z najpoważniejszych wyzwań w zakresie ochrony praw człowieka w Ghanie. Najczęściej dotykają starsze kobiety, wdowy i osoby społecznie zmarginalizowane. Wystarczy podejrzenie o spowodowanie choroby, śmierci, nieurodzaju czy nieszczęścia, aby dana osoba została oskarżona o czary. Konsekwencje bywają dramatyczne – ofiary są wygnane ze swoich społeczności, pozbawiane środków do życia, a nierzadko także brutalnie atakowane. Wiele z nich kończy w tzw. „obozach czarownic”, które w rzeczywistości są enklawami biedy i społecznej izolacji.

Projekt ustawy znany jako Criminal Offences (Amendment) Bill, 2023, zainicjowany przez posła z Madiny, Francisa-Xaviera Kojo Sosu, przewiduje kryminalizację oskarżeń o czary. Choć dokument został uchwalony przez Parlament, stracił moc prawną w wyniku braku podpisu ze strony prezydenta, co wywołało rozczarowanie wśród organizacji broniących praw człowieka i samych ofiar.

W swoim apelu kobiety podkreśliły, że choć przyjęcie prawa nie zakończy całkowicie praktyki oskarżeń, będzie ono kluczowym narzędziem w walce z tym zjawiskiem. Połączenie działań legislacyjnych, edukacji społecznej, wsparcia psychologicznego oraz reintegracji ofiar ze społecznościami lokalnymi ma – zdaniem sygnatariuszek oświadczenia – stanowić jedyną realną drogę do zapobieżenia kolejnym tragediom.

źródło: https://ghanaiantimes.com.gh/parliament-urged-to-pass-anti-witchcraft-accusation-bill/